Piyusham Class 9 Chapter 7 ज्ञानं भारः क्रियां विना Notes
[ पञ्चतन्त्रनामकस्य संस्कृतनीति कथाग्रन्थस्य अन्ति मे तन्त्रे वि द्यमानायाः कथायाः सम्पादि तः अंशोऽयं पाठः। अस्यां कथायां व्यवहारं वि ना शुष्कस्य ज्ञानस्य नि रर्थकता दर्शि ता। उक्त च- 'शास्त्राण्यधीत्यापि भवन्ति मूर्खा ः, यस्तु क्रि यावान्पुरुषः स वि द्वान्।' अत्रोपदेशो लभ्यते यत्व्यवहारो बुद्धि ः क्रि या वा ज्ञानस्य परि णामः भवति । व्यवहारं वि ना तु पाण्डित्यं व्यर्थं भारभूतं च। ] अर्थ – यह पाठ पंचतंत्र के संस्कृत नीति कथा ग्रन्थ के अन्ति म तंत्र में वि द्यमान कथा का संपादि त अंश है । इस कहानी में व्यवहार के बि ना शुष्क ज्ञान (छुछ ज्ञान) की नि रर्थकता दर्शि त है । और कहा गया- "शास्त्र .के अथ्ययन करने वाले भी . मूर्ख होते हैं परन्तु जो क्रि यावान पुरुष है, वह वि द्यान है । यहाँ उपदेश से प्राप्त होता है कि व्यावहारि क बुद्धि या क्रि या ज्ञान का परि णाम होता है । व्यवहार के बि ना तो पाण्डि त्य (ज्ञान) व्यर्थ और भार स्वरूप होता है । वरं बुद्धि र्न सा वि द्या वि द्याया बुद्धि बुद्धि हीना वि नश्यन्ति यथा ते सि ंहकारकाः ॥ अर्थ – बुद्धि श्रेष्ठ है वह वि द्या नहीं । वि द्या स...
By
Guddu Kumar