Piyusham Class 9 Chapter 2 लोभाविष्टः चक्रधरः Notes & Answers
[ पञ्चतन्त्रं संस्कृतसाहित्यस्य अतीव लोकप्रियो ग्रन्थः। अस्य रूपान्तराणि प्राचीने काले एव नाना वैदेशिकभाषासु कृतानि आसन्। अतएव अस्य संस्कृतभाषायामपि विविधानि संस्करणानि जातानि । पञ्चभिर्भागैर्विभक्तमिदम् अन्वर्थतः पञ्चतन्त्रम्। तत्र मित्रभेदः, मित्रसम्प्राप्ति ः, काकोतूकीयम्, लब्धप्रणाशः, अपरीक्षितकारकं चेति पञ्च भागाः सन्ति। अन्तिमस्य भागस्यैव कथाविशेषः पाठेऽस्मिन् संपाद्य प्रस्तुतो वर्तते। अत्र लोभाधिक्यस्य दुष्परिणामः कथाव्याजेन प्रस्तुतः] अर्थ — पंचतंत्र संस्कृत साहित्य का बहुत लोकप्रिय ग्रन्थ है । इसका अनुवाद प्राचीन समय में ही विभिन्न विदेशी भाषाओं में किया गया था । इसलिए इसके संस्कृत भाषा में भी कई संस्करण हुए । पाँच भागों में वि भक्त होने से यह पंचतंत्र है । उसमें मि त्रभेद; मि त्रसम्प्राप्ति ; काकोतूकीयम्, लब्धप्रणाशः और अपरि क्षि तकारक भाग हैं । अन्तिम भाग के ही कथावि शेषका संपादित रूप इस पाठ में प्रस्तुत है । इसमें अधि क लाभ का दुष्परि णाम कथा के बहाने (रूप में) प्रस्तुत है । कस्मिंश्चित् अधिष्ठाने चत्वारो ब्राह्मणपुत्राः मित्रतां गता वसन्ति स्म। ते दारिद्र्योपहता मन...
By
Guddu Kumar